مصاحبه با حاج مجتبی روشن روان-ماه رمضان

حاج مجتبی روشن روان ذاکر اهلبیت (علیهم السلام)در گفتگوی اختصاصی با جوان همدان: 
                         
محمد صالح جباری
اشاره:

این روزها در ماه میهمانی خدا به سر می‌بریم و متنعمیم به نعمت‌های الهی. بی شک یکی از بزرگترین این نعمت‌ها، رخصت حضور در محافل مناجات با خداوند رحمان و انس با اهلبیت عصمت(علیهم‌السلام)است. در فرصتی مغتنم و با قصد معرفی یکی از محافل پر شور این شبهای شهر، با حاج مجتبی روشن روان هم کلام شدیم تا بشنویم از حال و هوای محفل میهمانان خدا در مسجد امام حسن مجتبی(علیه‌السلام)همدان و زیر سایه بیرق هیات انصارالشهداء.
آقای روشن روان اکنون 35 سال دارند و از سال 1370 توفیق مداحی اهلبیت(علیهم السلام) را یافته‌اند. ایشان از سال 1374 برای تحصیل علوم دینی وارد حوزه علمیه شده اند و هم اکنون دبیر محفل شعرا و مداحان استان همدان و نیز دبیر همایش‌های زیبایی شناسی مداحی و شعر هیات می‌باشند.

آقای روشن روان لطفا در ابتدا کمی در مورد سابقه و نوع شکل گیری هیات انصارالشهدا و همچنین برنامه مناجات شبها در ماه مبارک رمضان توضیح بدهید.
سابقه فعالیت هیات- البته آنقدر که ما می‌دانیم- بر می‌گردد به حدود سال 69. آن زمان من نوجوان 14 ساله ای بودم در دبیرستان شریعتی. در دبیرستان برنامه‌ی قرائت دعای توسلی داشتیم که سه شنبه شبها و هر هفته در منزل یکی از شهدا برگزار می‌شد. دعای توسل واقعا در حال و هوای شهادت طلبی و با حضور رزمندگان برگزار می‌شد. این روزها البته به دلیل مشغله ها و مشکلات، کمتر رزمنده ها را در جلسات می‌بینیم که خود نقص بزرگی است.
به هر حال از سال 70 مسئولیت هماهنگی جلسه به من سپرده شد. 6 سال بعد یعنی در سال 76 تصمیم گرفتیم برای برگزاری 30 شب مراسم در ماه مبارک رمضان برنامه ریزی کنیم. اولین سال مراسم در منزل ما برگزار شد. پس از آن از محرم سال 1377 به صورت رسمی در مسجد امام حسن(علیه السلام) مستقر شدیم. امروز برنامه هیات در مناسبت ها و نیز در شب های پنج شنبه هر هفته با قرائت زیارت جامعه کبیره ادامه دارد.

چه دلایلی باعث حضور مخاطبان متعدد و با نشاط در مراسم ماه مبارک رمضان در این مسجد می‌شود؟
اولا در زمانی که این برنامه شروع شد هنوز هیچ مراسمی به صورت 30 شبه در ماه مبارک رمضان در همدان برگزار نمی‌شد و این خود نقطه مثبتی بود اگر چه بعدها جلسات مشابه برقرار شد. نکته دیگر استمرار این جلسه در طول 14 سال گذشته با تلاش دوستان بوده که مخاطبین خود را جذب کرده است. از نگاه دیگر تلاش کردیم برنامه جلسه مختصر و مفید و متنوع برگزار شود.

مخاطبان شما در این محفل چه خصوصیاتی دارند؟
به نظر من فضای اهل تظاهر در اینجا نیست و نکته قابل توجه دیگر اینکه در طول این سالها مخاطبین ما نکته سنج شدند. یعنی رشد کرده اند و این مهم است. مخاطبین با مداح جلسه ارتباط برقرار کرده‌اند چون خواننده با اذهان مخاطبین ارتباط دارد و این تجربه به من ثابت شده است. خوب این حس برای من در این جلسه هست و شاید در بقیه مجالس اینگونه نزدیک نیست. به نظرم نکات معرفتی که در این جلسه بیان می‌شود برای افراد مفید است و در مواردی حتی برخی دوستان این موضوع را ابراز می‌نمایند.
نکته بعدی که از شاخصه های جلسه است فهم شعر است. من از جهت شعر خواندن در این جلسه راحت هستم و نگرانی ندارم. خواننده هر جلسه‌ای می تواند به مرور در خصوص شعر و حتی قالب های آن آموزشهایی را به مخاطب ارائه کند که در غنای جلسات موثر است.
اما مهمترین خصوصیت جلسه از نظر من این است که بچه های این جلسه تعصب زیبایی به امام حسن‌مجتبی(علیه‌السلام) دارند و بیشترین سرمایه خود را صرف وجود مبارک ایشان نموده‌اند و همه برکت جلسه از برکت امام حسن(علیه‌السلام) است.

افرادی که ظاهرا عضو هیات شما نیستند اما در این جلسه شرکت می کنند چه نظری راجع به جلسه دارند و چرا جذب شده‌اند؟
ما در این سالها کمتر با اعتراض از طرف شرکت کنندگان مواجه شده ایم. البته انتقاد بوده اما در مقابل حجم وسیع برنامه ها، بسیار کم است و این نشان دهنده رضایت مخاطبین است.
خوب مخاطبان این جلسه می دانند که جلسه با نظم اداره می‌شود و از زمان تعیین شده برای شروع و پایان برنامه معمولا تاخیر ندارد. حالا به خاطر استمرار بر این رویه حتی در جلسات هفتگی ما شروع جلسه با حضور اکثریت مخاطبین است نه با حداقلی از مخاطبین. 
ما دراین محفل تلاش کرده‌ایم که در هیچ موضوعی افراط و تفریط نداشته باشیم. البته روال از ابتدا اینگونه نبوده اما در طول این سالها این نظم به دست آمده است.
نکته پر اهمیت دیگر اینکه به نظر می‌رسد جلسه، جلسه‌ی کاملی است. یعنی ما هم در جلسات هفتگی و هم در سایر مناسبتها از مناجات با خدا، شعر انتظار، بخشی از زیارت جامعه کبیره، روضه و ذکر سینه زنی بهره می‌بریم و البته این در حالی است که جمع زمان جلسه بیش از 45 دقیقه نیست که خوب این برنامه تنوع خوبی را به مخاطب ارائه می‌دهد.

به نظر شما تفاوت مراسم امسال شما مثلا با 10 سال پیش چیست؟
همیشه فکر می‌کنیم که قدیم‌ترها صافتر و زلال تر بودیم. شاید حالا خیلی مواظب حواشی جلسه‌ایم و قبلا این همه ملاحظه نداشتیم. این همه نظرات دیگران را در نظر نداشتیم. البته خط قرمزها مشخص است و همچنان ثابت و ما هم آنها را حتما ابراز می‌کنیم و این به خوش‌آمدکسی مربوط نیست اما بالاخره حواس‌مان جمع تر شده. قبلا ساده‌تر بودیم و این خیلی شیرین بود.

این جلسه در شهر همدان مشهور است به یکی از پایگاه‌های جریان فکری امام و رهبری تبدیل شده است. این حالت چگونه به وجود آمده؟ آیا این حال با پیروی از ذائقه مخاطبین به وجود آمده است؟
نه اصلا ما به ذائقه ها نگاه نمی‌کنیم و آنها تعیین کننده روش ما نیستند. مثلا مدتی در این جلسه سینه زنی به سمتی رفت که مستمعین ما سبک پسند شده بودند. خوب من باید جلوی این مسیر را می‌گرفتم که به لطف خدا موفق بودیم. البته تنوع در جلسه حفظ شده اما مسیر اصلاح شد و انتظار نامناسب قطع شد.
ما آنچه وظیفه داریم را تبلیغ می‌کنیم. وظیفه ما توجه دادن مردم به خدا و اهلبیت (علیهم السلام)و ارزش ها و آرمانهاست که عبارتند از سیره امام،انقلاب، رهبری و شهدا.
به تنها چیزی که در این خصوص فکر کرده‌ام این بوده که من در حال حاضر چه وظیفه‌ای دارم حالا که تریبون دست ماست باید از آرمان ها دفاع کنم، توضیح بدهم، روشن کنم. حالا که تریبون دست من است اجازه ندهم جوانی که در جلسه شرکت می‌کند با یک حرف خرافی به سمت انحراف و یا حتی فسق و فجور برود. این چیزی است که از عهده‌ی ما بر می‌آید «و ما علی الرسول الا البلاغ المبین» وظیفه ما گفتن است.

شاخص‌های یک جلسه خوب از نظر شما چیست؟
در این خصوص می‌توانم به این موارد اشاره کنم:
بانیان و موسسین جلسه باید خط فکری مشخص داشته باشند. این یعنی هدایت‌گری.
اهمیت دادن به مسائل شرعی، اخلاقی، اجتماعی و خط فکری انقلاب.
زمان جلسه باید به صورت منظم برنامه ریزی شده و اجرا شود.
تنوع و نوآوری و ابتکار در محتوای جلسه از قبیل شعر، سخنرانی، سبک و ...
بهره گیری از یک عالم دینی به صورت مستمر.
اخلاق دست اندر کاران جلسه و دوری از هرگونه خودنمایی و تظاهر.
افق شما برای رشد مخاطبان در بلند مدت چیست؟ مخاطب قرار است به کجا برسد؟
دوست دارم به در خانه تو پیر شوم
آنقدر پیر شوم لایق تقدیر شوم
افق نگاه ما در باب حضور مخاطب و رشد او رسیدن به درک این نکته است که ما همواره به محبت اهلبیت(علیهم السلام) نیازمندیم. این بستگی به درون افراد دارد. هرکس به نوعی ارتباط می‌گیرد و در آن ارتیاط اتفاقهایی که برای او می‌افتد افق زندگی و بندگی‌اش را مشخص می‌کند.

آیا قصد گسترش این فعالیت را در آینده دارید؟
بنای گسترش را داریم اما ...
تا حال هم نسبت به گذشته همین مسجد از جهت فضای قابل استفاده برای مستمعین خیلی گسترش یافته و با قبل قابل مقایسه نیست. اما گسترش نیاز به حمایت مالی مردم دارد که البته فرهنگ اینگونه حمایت ها در همدان نسبت به برخی شهرهای دیگر ضعیف است. و باید بهتر شود. باید از خدا بخواهیم هم توان و هم لیاقت خرج کردن برای فرهنگ اهل‌بیت(علیهم السلام)را به ما بدهد.

آیا مجموعه شما از طرف نهادهای فرهنگی حمایت می‌شود؟
به خاطر دارم که در یکی از روزهای برقراری دسته عزاداری، یکی از مسئولان روابط عمومی یکی از سازمان های فرهنگی در حال عکس گرفتن از هیات بود برای گزارش دادن. تذکر دادم که اگر برنامه ای را خودتان سامان دادید و برای آن وقت گذاشتید و خرج کردید حق دارید عکس بگیرید و گزارش بدهید نه از کار دیگران! این نوعی سرقت است!
زحمت فعالیت ها برای بچه هاست و بهره‌برداری و گزارش دادن برای برخی دیگر. در حالی که حمایتها باید خیلی بیش از این حرفها باشد. باید سازمانهای متولی فرهنگ شهر گروههایی را برای رصد فعالیت‌ها و جلسات بفرستند و از موفق‌ترین ها و مفید ترین‌ها حمایت کنند. البته ما افتخار می‌کنیم که در این مجموعه از منابع دولتی استفاده نمی‌کنیم و انتظاری هم نداریم اما حمایت وظیفه آنهاست.

نظر شما در خصوص برپایی هیات های جوان و نوظهور و متعدد در شهر چیست؟ 
حضرت امام(ره) جمله‌ای دارند که می‌فرمایند: مبادا قبل از اینکه تزکیه کنید جمعیت به شما روی آورد.
مهمترین نکته در خصوص تشکیل و راه اندازی جلسات جدید این است که باید به زمینه های برپایی جلسه قبل از اقدام به تشکیل، توجه نمود.
اداره کننده جلسه باید آداب این کار را بداند. باید از طریق ساخت درونی خود را آماده کرده باشد و به خود سازی پرداخته باشد. باید آداب ارشاد را بداند. جلسه باید با هدف مشخص تشکیل شود.
عدم وجود این شاخص ها باعث می‌شود که معمول جلساتی که تازه تشکیل می‌شوند از جهت محتوا بسیار سطحی اداره شوند و گاهی حتی از جذابیت های منفی استفاده کنند. گاهی که از گرداننده جلسه سوال می‌شود چرا در خصوص برخی مسائل ضروری و مورد نیاز تذکری نمی‌دهید پاسخ می‌دهند که اگر بگوئیم مخاطبین ناراحت می‌شوند. اینکه چون دیگران ناراحت می‌شوند امر خدا را انجام ندهیم از بزرگترین بلاهای جلسات است. نتیجه این می‌شود که ما به یک شور سطحی اکتفا می‌کنیم. این فقط حباب است. شوینده نیست. جلسات ما باید شوینده و پاک کننده منکر و بدیها باشد.

در مجموع شما اینگونه توسعه یافتن هیئات جدید و اغلب حتی با تعداد مخاطب کم را چگونه می‌دانید؟
از یک نگاه، متعدد شدن جلسات بد نیست اما به شرطی که جلسه جدید اعضایش را خودش تامین کند و مخاطب جدید جذب کند نه این که مخاطبین جلسه دیگری را از جمع اصلی جدا کنند و جلسات جدید تاسیس کنند. نکته دیگر اینکه مؤسسان جلسات جدید نباید شرکت، بازگشت و رجوع به جلسه‌ی اصلی خود را فراموش کنند 
هر کسی کو دور ماند از اصل خویش
باز جوید روزگار وصل خویش

آیا شما در هیات انصارالشهدا به تربیت نیروهای جدید توجه داشته اید؟
بله در خصوص اداره هیات و پشتیبانی‌ها و برنامه ریزی‌ها این نگاه وجود داشته است. یعنی الان افرادی در جمع حضور دارند که به صورت بالقوه توان اداره این مجموعه را دارند و همین حالا بالفعل در اداره امور و پیشبرد برنامه ها بسیار قوی و موثر هستند. البته در خصوص موضوع ذاکرین و تربیت افرادی برای این عرصه همچنان تا رسیدن به شرایط ایده آل فاصله داریم.

به عنوان آخرین درخواست لطفا خاطره ای از حضورتان در هیات انصارالشهدا برای مخاطبان جوان همدان نقل کنید.
چند سالی بچه ها جلوی مسجد نمایشگاهی با عنوان مزار آفتاب برپا می‌کردند. در این نمایشگاه نمادهایی از زندگی اهلبیت(علیهم السلام)تهیه کرده و نمایش میدانند. نمادهایی مانند قبرستان بقیع، خانه امام مجتبی(علیه السلام)و ...
نمایشگاه همیشه خیلی روح داشت و اغلب می‌دیدم که بازدید کننده ها با چشم اشک بار خارج می‌شوند. یک روز وارد مسجد شدم و دیدم که بچه های هیات همه منقلبند و در حال گریه. وقتی از دلیل این حال پرسیدم گفتند: پسر بچه ناشنوایی همراه مادرش برای بازدید از نمایشگاه آمده اند و با دیدن نعلین امام حسن(علیه السلام)، پسر نوجوان کفش ها را برداشته و به گوشهایش مالیده. زمانی که به خانه برگشته اند متوجه شده اند به برکت امام مجتبی(علیه السلام)کودک ناشنوا شفا یافته است.
البته توجه به این نکته بسیار مهم است که اگر کسی با مشاهده کرامتی وارد این فضا شود کار خیلی مهمی انجام نداده مهمتر این است که اکنون ندای مناجات در ماه مبارک رمضان پیچیده و تعداد قابل توجهی از افراد با جذبه ی همین مناجات با خدا به محفل وارد می‌شوند نه صرفا با مشاهده یک کرامت. این خودش کرامت است. اینها ندیده آمده اند.

/ 1 نظر / 4 بازدید

خدا اقا مجتبی رو عمرشو هزار برابر کنه